Ozon en klimaat: het ene gat met het andere dichten?
Sommige vervangers van stoffen die de ozonlaag afbreken, bevorderen het broeikaseffect. Het beperken van deze bijwerkingen blijkt echter goed mogelijk. Dat blijkt uit een rapport over de relatie tussen aantasting van de ozonlaag en klimaatverandering van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de Verenigde Naties, samen met het Technology and Economic Assessment Panel van het Montreal Protocol. Het rapport is samengesteld door een wereldwijd team van auteurs, gecoördineerd door en met medewerking vanuit het Milieu- en Natuurplanbureau in Bilthoven.
Mogelijke oplossingen
Het blijkt goed mogelijk om de bijwerkingen van vervangers van ozonlaagaantastende stoffen te beperken. Helemaal tegengaan wordt moeilijk, maar zeker 50% van de uitstoot kan in de komende tien jaar worden weggewerkt tegen acceptabele kosten. Het rapport geeft daarvoor allerlei mogelijke maatregelen. Veel kan bijvoorbeeld worden bereikt door verbetering van koelinstallaties in supermarkten, waardoor de uitstoot van broeikasgas met 35-60% verminderd kan worden. Invoering van maatregelen gebeurt niet vanzelf, maar het Montreal Protocol (ter bescherming van de ozonlaag) en Kyoto Protocol (tegengaan van klimaatverandering) bieden in principe wereldwijde wettelijke kaders om landen te helpen deze maatregelen in te voeren.
Probleemstoffen in bestaande toepassingen
Oude koelinstallaties en isolatieschuim zitten nog vol met de ozonlaag aantastende stoffen, die in veel landen ongecontroleerd in de atmosfeer verdwijnen. Deze gassen (CFK's) zijn tevens sterke broeikasgassen. In het Montreal Protocol zijn voor deze categorie geen harde maatregelen afgesproken. Aangezien de bewuste gassen ook niet onder het Kyoto Protocol vallen, kunnen ze ook in dat kader niet worden aangepakt. Deze emissies vallen beleidsmatig dus tussen wal en schip. In termen van opwarmend effect zijn ze goed voor zo’n twee keer de omvang van de jaarlijkse Nederlandse broeikasgasuitstoot. Op zich is het aanpakken technisch niet moeilijk, maar impulsen voor een wereldwijde aanpak hiertoe ontbreken. Het Montreal Protocol biedt ruimte voor mogelijke oplossingen.
EINDE BERICHT
Het Milieu- en Natuurplanbureau (MNP) voorziet de Nederlandse regering van onafhankelijke evaluaties en verkenningen over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving en de invloed daarvan op mens, plant en dier. Het Milieu- en Natuurplanbureau vormt hiermee een schakel tussen wetenschap, beleid en politiek.
