Primaire energie voor de Nederlandse samenleving

De samenleving is sterk afhankelijk van een schone, betrouwbare en betaalbare energievoorziening. De continue beschikbaarheid van betaalbare en schone energie is een randvoorwaarde voor duurzame economische groei. Voorraden olie en gas raken ooit op en economische groei in een steeds groter deel van de wereld vraagt om meer energie. Aardolie, aardgas en steenkool zijn de belangrijkste primaire energiedragers die de energie leveren voor de Nederlandse samenleving. Veel aardgas en steenkool wordt omgezet in elektriciteit en/of warmte. Behalve dat aardolie en aardgas een belangrijke rol spelen in de energievoorziening, worden deze stoffen ook niet-energetisch gebruikt, als grondstof voor de productie van bijvoorbeeld plastics en kunstmest.

Energie, klimaatverandering en verzuring

Winning, transport, gebruik van fossiele energiedragers en de productie van elektriciteit veroorzaken een aanzienlijke milieudruk. Het gebruik van fossiele energiedragers draagt bij aan Klimaatverandering en Verzuring. De uitstoot van broeikasgassen zal bij voortzetting van de huidige trends sterk blijven toenemen. Verbetering van de milieukwaliteit moet bereikt worden door het beperken van de emissies van broeikasgassen, vooral van koolstofdioxide (CO2), en van verzurende stoffen, zoals stikstofoxiden (NOx) en zwaveldioxide (SO2).

Energiebeleid in Nederland en Europa

De doelstellingen voor het energiebeleid dragen bij aan het realiseren van broeikasgas-emissiedoelstellingen in het kader van het Kyoto Protocol, het nationale werkprogramma Schoon en Zuinig en het Europese Klimaat- en Energiepakket. Daarnaast dragen deze doelstellingen bij aan economische efficiëntie, verbeterde luchtkwaliteit en de voorzieningszekerheid van energiebronnen.

De EU heeft bij het uitblijven van een mondiale klimaatcoalitie gekozen voor eenzijdige actie via het Europese emissiehandelssysteem (ETS). Het pakket omvat richtlijnen voor een aanpas­ing van het Europese emissiehandelssysteem (ETS-systeem), voor hernieuwbare energie en voor CO2-afvang en -opslag (CCS). Het bevat tevens een besluit over de verdeling over lidstaten van emissiereductiedoelstellingen voor de sectoren die niet onder het ETS-systeem vallen (niet-ETS-sectoren).

Duurzame energie

Onder duurzame energiebronnen worden hernieuwbare energiebronnen verstaan. Dit wil zeggen bruikbare energie uit waterkracht, windenergie, zonne-energie, omgevingsenergie en biomassa.Schoon, beschikbaar en betaalbaar zijn belangrijke aspecten van een duurzame energievoorziening die niet los van elkaar te zien zijn. Dat vraagt om een zorgvuldige afweging, zowel voor de korte termijn als de lange termijn.

De rol van het PBL

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) is nauw betrokken bij de ontwikkelingen op het gebied van energie- en energievoorziening. Dit heeft onder andere betrekking op de evaluaties van (Europese) beleidspakketen zoals Schoon en Zuinig en het Europese Klimaat- en Energiebeleidspakket. Daarnaast worden i.s.m. het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) in het licht van komende nationale en internationale evaluaties en voorbereidingen van het energie-, klimaat- en luchtbeleid kwantitatieve analyses uitgevoerd van mogelijke toekomstige ontwikkelingen (Referentieramingen) en worden in het Optiedocument technische maatregelen om de uitstoot van broeikasgassen en andere luchtvervuilende stoffen te verminderen in Nederland nader geanalyseerd.