Doel van het Nederlandse natuurbeleid is om de achteruitgang van de resterende Nederlandse natuur te stoppen of om te buigen door verbetering van de milieucondities, verwerving van grond, inrichting van natuurgebieden en beheermaatregelen.

Karakteristiek landschap (foto: Roel Hoeve)

Lange tijd is de natuur in Nederland sterk achteruit gegaan, zowel in omvang als in kwaliteit. De resterende omvang van de populaties van alle inheemse planten- en diersoorten op het land in Nederland is teruggedrongen tot 10-15% van de populaties die in een ongestoorde, optimale situatie aanwezig zouden zijn geweest. Deze overgebleven Nederlandse natuur is vanuit een internationaal gezichtspunt waardevol door zijn unieke karakter.

Trends in de ontwikkeling van natuur en landschap in Nederland

In onderstaande tabel is samengevat hoe het staat met realisatie van de natuur- en landschapsdoelen. In de eerste kolom is aangegeven hoe de trend de afgelopen vijftien jaar was. De tweede kolom geeft een beoordeling van de ontwikkeling van de laatste vijf jaar. De derde kolom geeft een inschatting van de kans om het beleidsdoel binnen de gestelde tijd te realiseren.

In het algemeen geldt dat, na een voortvarende start in de jaren negentig, de snelheid waarmee het beleid gerealiseerd wordt afneemt. De voortgang is over de gehele linie zodanig dat het niet waarschijnlijk is dat de doelen van het rijksbeleid voor natuur, landschap en natuur voor mensen tijdig gerealiseerd zullen worden.

Tussen 1990 en 2006 zijn de oppervlakte van natuurgebieden, de milieucondities en de ruimtelijke samenhang ervan verbeterd. Deze gunstige ontwikkeling is echter de afgelopen vijf jaar afgevlakt of tot stilstand gekomen. Dit betekent dat zonder aanvullende maatregelen de meeste gestelde natuurdoelen niet tijdig zullen worden gehaald. Realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur in 2018 is niet waarschijnlijk. Herstel van het tempo in de realisatie van nieuwe delen van de Ecologische Hoofdstructuur is wel mogelijk, wanneer onder andere de inrichting van nieuwe verworven gronden meer prioriteit krijgt.

Over de evaluatie natuur- en landschapsbeleid is een achtergrondrapport verschenen (naar het rapport). De voornaamste conclusies over doelrealisatie zijn:

• Oppervlakte natuurgebieden neemt toe, maar langzamer. Lees meer
• Kwaliteit natuur blijft achter. Lees meer
• Milieudruk op natuur te hoog voor goede natuurkwaliteit. Lees meer
• Natuurbeleid kan doelmatiger. Lees meer
• Behoud kernkwaliteiten landschap niet realistisch. Lees meer
• Biodiversiteitverlies in 2010 niet gestopt. Lees meer

Terug naar de hoofdpagina