De biodiversiteit van oceanen en zeeën gaat wereldwijd achteruit. Belangrijke oorzaken zijn overbevissing, vervuiling en klimaatverandering. Een kwart van alle visbestanden in de wereld is overbevist of reeds uitgeput. De kwaliteit van de Noordzee is nog niet verbeterd. De natuurkwaliteit is ongeveer half zo goed als die in een natuurlijke situatie zou zijn.

Boomkorvisserij (foto: Graafeiland).

De druk van visserij op de natuurkwaliteit in de Noordzee is groot. Dit heeft geleid tot een afname van visbestanden. Bovendien is de leeftijdsopbouw van de visbestanden zeer eenzijdig geworden. Er komen vooral jonge vissen voor omdat oudere soortgenoten worden weggevangen. Het visserijbeleid heeft weliswaar bijgedragen aan de vermindering van over­bevissing, maar het heeft de meeste vissoorten niet uit de gevarenzone kunnen houden. Er zijn experimenten gaande om duurzame vistechnieken toe te passen. Overgang naar ecologisch duurzame visserij lijkt echter nog niet in het verschiet te liggen. In dit verband zijn ook duurzame aquacultuur, productcertificering en zonering op zee van belang.

(bron: Rijkswaterstaat, dienst Noordzee (links); IMARES, bewerking PBL (midden); Lindenboom et al., 2005; LNV, 2008a, 2008b, VenW e.a., 2005 (rechts))

Beleidsopties voor verbetering van de kwaliteit van de Noordzee

De kwaliteit van de Noordzee kan toenemen door de visserij te verduurzamen en de belasting met stikstof te verminderen. Ook zou het voor de Noordzee goed zijn om meer ruimtelijk beleid te voeren. De overheid zou bijvoorbeeld een netwerk van beschermde Noordzeegebieden kunnen aanwijzen waar de natuur meer ruimte krijgt. Ook andere functies zoals scheepvaart, zandwinning en visserij vragen om ruimte.

Het kabinet wil in 2008 nieuwe zeegebieden bij de Europese Commissie aanmelden als beschermd gebied. Enkele delen van de Noordzee met een bijzondere bodemfauna zullen echter voorlopig onbeschermd blijven omdat bodemfauna geen selectiecriterium is in de Habitatrichtlijn.

Het kabinet streeft naar duurzaam behoud en gebruik van mariene hulpbronnen. Het wil dit bereiken door afspraken met de visserijsector te maken en door een bijdrage aan de totstandkoming van een netwerk van beschermde mariene gebieden te leveren. Het beleid is echter nog niet voldoende uitgewerkt om de effecten ervan te kunnen beoordelen.

Terug naar de hoofdpagina