Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud

Concentratiekaarten voor grootschalige luchtverontreiniging in Nederland. Rapportage 2009

Rapport | 13-07-2009

De grenswaarden voor luchtkwaliteit worden, voor fijn stof na 2011 en voor stikstofdioxide na 2015, mogelijk nog op een klein aantal locaties in Nederland overschreden. Dit is op basis van het vastgestelde en voorgenomen nationale en Europese beleid. Overschrijdingen kunnen vooral optreden langs de snelwegen rondom de grote steden in de Randstad, in de drukste straten in de grote steden en dicht in de buurt van stallen met intensieve veehouderij.

Concentratiekaarten op basis van best beschikbare kennis

Deze inschatting is gebaseerd op nieuwe grootschalige concentratiekaarten (GCN-kaarten) van luchtverontreinigende stoffen en additionele lokale bijdragen van verkeer in straten en op snelwegen. De GCN-kaarten geven de beste middenschatting van de grootschalige luchtkwaliteit in Nederland. De onzekerheid in de berekende, lokale stikstofdioxide- en fijnstofconcentraties bedraagt ongeveer 15-20%.

Lokale maatregelen

In aanvulling op het nationale en Europese beleid worden ook lokale maatregelen getroffen in het kader van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit. Of grenswaarden daadwerkelijk zullen worden overschreden hangt daarom ook af van het effect van lokale maatregelen en ook van onvermijdelijke meteorologische fluctuaties.

Nieuwe kaarten met grootschalige concentraties beschikbaar

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) levert jaarlijks kaarten met grootschalige concentraties voor Nederland van diverse luchtverontreinigende stoffen waarvoor Europese luchtkwaliteitsnormen bestaan. Kaarten worden gemaakt voor zowel voor het verleden als voor de toekomst. De kaarten worden gebruikt door gemeenten, provincies en andere organisaties om additionele lokale maatregelen op te stellen.

Toetsing ruimtelijkeordeningsplannen

De kaarten dienen ook als basis om nieuwe ruimtelijkeordeningsplannen te toetsen aan de Nederlandse wet- en regelgeving voor luchtkwaliteit. Het PBL wijst erop dat, bij het gebruik van de kaarten voor deze doeleinden, de onzekerheden in de concentraties niet uit het oog moeten worden verloren wanneer deze kaarten worden gebruikt voor planvorming, wanneer zo worden toegepast om te beoordelen of is voldaan aan grenswaarden, of wanneer  maatregelen worden getroffen om de luchtkwaliteit te verbeteren.

Verwachting van aantal overschrijdingen van de grenswaarden lager dan vorig jaar

Het aantal locaties in Nederland waar de grenswaarden voor fijn stof en stikstofdioxide mogelijk worden overschreden is minder dan vorig jaar ingeschat. Dit wordt veroorzaakt door wat lagere grootschalige concentraties door extra beleid, door lager gemeten concentraties fijn stof en door enkele aanpassingen in de modellen.

Besluitvorming over voorgenomen maatregelen nog niet afgerond

De GCN-kaarten zijn gebaseerd op vaststaande en voorgenomen maatregelen. Bij vaststaande maatregelen is de besluitvorming afgerond. Bij voorgenomen maatregelen is de besluitvorming in het kabinet nog niet volledig afgerond.

Auteur(s)Velders GJM ; Aben JMM ; Blom WF ; Diederen HSMA ; Geilenkirchen GP ; Jimmink BA ; Koekoek AF ; Koelemeijer RBA ; Matthijsen J ; Peek CJ ; Rijn FJA ; Schijndel MW de ; Sluis OC van der ; Vries WJ de
Rapportnr.500088005
Publicatiedatum14-07-2009
Pagina's88
TaalNederlands