Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud
Methoden en modellen

Handreikingen voor beleidsonderzoek

Het PBL maakt gebruik van analysemethoden en modellen om betrouwbare, integrale en relevante uitspraken te kunnen doen. Om deze methoden en modellen op een goede manier toe te kunnen passen heeft PBL handreikingen en leidraden opgesteld. Deze handreikingen zijn door het PBL zelf of in samenwerking met partnerinstituten ontwikkeld.

De handreikingen en leidraden zijn bedoeld voor medewerkers van planbureaus en andere onderzoeksinstellingen, maar kunnen ook waardevol zijn voor degenen die de zeggingskracht van deze onderzoeken willen begrijpen.

Er zijn twee typen leidraden ontwikkeld: 

  • leidraden voor ex-ante beleidsanalyse
  • leidraden voor kwaliteitsborging

Handreiking voor ex-ante beleidsanalyse

Voor ex-ante beleidsanalyse studies zijn bij het PBL twee leidraden beschikbaar die stappen beschrijven voor de opzet en uitvoering van deze studies.  

Algemene Leidraad voor maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) (Nederlands- en Engelstalig)

De algemene leidraad voor MKBA beschrijft de stappen voor en eisen aan het ontwerp en de uitvoering van MKBA’s. De leidraad is opgesteld door CPB en PBL. De MKBA is een informatie-instrument dat vanuit het perspectief van de maatschappij als geheel de maatschappelijke voor- en nadelen van een beleidsmaatregel in beeld brengt, kwantificeert en deze waar mogelijk waardeert. De MKBA wordt gebruikt bij de ex ante onderbouwing van beleid. Een MKBA die voor of door het Rijk wordt opgesteld, moet aan de voorschriften en richtlijnen van de algemene leidraad voldoen.

Algemene Leidraad voor maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA)

Scenario’s maken voor milieu, natuur en ruimte: een handreiking (Nederlands- en Engelstalig)

Deze handreiking geeft een overzicht van de belangrijkste stappen die tijdens de uitvoering van een scenariostudie kunnen worden gezet, de vele keuzes die hierbij kunnen worden gemaakt en de mogelijkheden en beperkingen die de keuzes met zich meebrengen.

Scenario's maken voor millieu, natuur en ruimte: een handreiking

Scenario’s voor milieu, natuur en ruimte gebruiken: een handreiking

Deze handreiking voor het gebruiken van scenario’s – een vervolg op de handreiking voor het maken ervan – geeft een overzicht van de verschillende gebieden waarbinnen scenario’s kunnen worden toegepast, de gebruiksmogelijkheden in die gebieden en de benodigde kenmerken van scenario’s.

Scenario’s voor milieu, natuur en ruimte gebruiken: een handreiking

Handreikingen voor kwaliteitsborging

Er zijn twee leidraden ontwikkeld voor de kwaliteitsborging van PBL-projecten. De leidraden benoemen keuzes voor de omgang met normativiteit, onzekerheden in kennis, de organisatie van het onderzoeksproces en de mogelijke gevolgen hiervan voor de conclusies van een studie. Voldoende aandacht aan deze zaken zorgt voor transparantie en versterkt de wetenschappelijke kwaliteit van het project.

Leidraad voor Omgaan met Onzekerheden (Nederlands- en Engelstalig)

De Leidraad voor Omgaan met Onzekerheden ondersteunt bij het opsporen van de meest kritische onzekerheden, beperkingen en knelpunten bij het verrichten van een studie, en stimuleert actieve reflectie over hoe met deze onzekerheden en beperkingen om te gaan.

Leidraad voor Omgaan met Onzekerheden

Leidraad Stakeholderparticipatie (Nederlands- en Engelstalig)

In de Leidraad Stakeholderparticipatie worden handvatten geboden om op een doelgerichte manier over participatie na te denken. Dit gebeurt aan de hand van 5 leidende vragen:
- Waarom wil ik participatie? - Waarover dan? - In welke mate wil ik participatie? - Met wie? - Hoe dan?

Leidraad Stakeholderparticipatie