Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud

Wat merkt Nederland van het broeikaseffect?

Vraag en antwoord | 25-03-2015

Het klimaat in Nederland is de afgelopen honderd jaar in veel opzichten meetbaar veranderd. De gemiddelde temperatuur in Nederland steeg met 1.7 graden Celsius en het aantal jaarlijkse zomerse dagen steeg met bijna 20, terwijl het aantal vorstdagen met ongeveer hetzelfde aantal afnam. De totale hoeveelheid jaarlijkse neerslag steeg met ruim 20 procent en ook de frequentie van hevige buien nam sterk toe. De gemeten temperatuurstijging in Nederland is circa tweemaal hoger dan die gemiddeld over de wereld.

Voor Nederland hangen de mogelijke toekomstige effecten van klimaatverandering sterk af van de daadwerkelijke klimaatveranderingen die gaan plaatsvinden. In het meest gematigde scenario van het KNMI zijn de veranderingen zeer beperkt en zullen de effecten en de eventuele schades daarvan ook beperkt zijn. In het ongunstige scenario zet de klimaatverandering sterk door met een snelle temperatuurstijging van 4 graden in 2100, een versnelde zeespiegelstijging, een toename van rivierafvoeren in de winter en een afname in de zomer, en een sterke afname van regen in de zomer. De klimaatrisico’s voor Nederland hangen vooral samen met veranderingen in het optreden van extreme weerssituaties (zoals een grotere kans op hittegolven) en met de mogelijke toename van de kans op nieuwe, of opnieuw optredende, ziektes en plagen in de landbouw en de volksgezondheid. De klimaatgerelateerde risico’s rond overstromingen vanuit zee of vanuit rivieren en de gevolgen voor de waterbeschikbaarheid zijn tot op heden het beste uitgezocht. De veranderingen in verspreiding en voorkomen van ziekten en plagen zullen niet alleen afhangen van klimaatverandering, maar vooral ook van de groei en intensiteit van de internationale transportbewegingen. De geleidelijke veranderingen in het klimaat en het daarmee verschuiven van klimaatzones heeft nu al meetbare effecten op de natuur in Nederland en deze effecten zullen naar verwachting verder toenemen. Om het dieren en planten mogelijk te maken mee te schuiven met de klimaatzones is een netwerk van met elkaar verbonden natuurgebieden op nationale en internationale schaal van belang.

De klimaatrisico’s voor de energie- en transportsystemen zijn nog onvoldoende in beeld gebracht voor Nederland en hangen ook sterk af van hoe deze systemen in de komende decennia ingericht gaan worden (energie: fossiel versus hernieuwbaar, centraal versus decentraal, aandeel zon, wind, getijde, en dergelijke; transport: aandeel verschillende modaliteiten, gevolgen van ‘het nieuwe werken’ en dergelijke).

Meer informatie