Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud
Mobiliteit

Wat zijn de voor- en nadelen van mobiliteit en bereikbaarheid?

Vraag en antwoord | 26-03-2015

Mobiliteit en bereikbaarheid hebben een aantal voor- en nadelen. Dat mensen zich makkelijk kunnen verplaatsen is prettig. Het draagt bij aan het economisch presteren van Nederland en het maakt het ook mogelijk dat mensen kunnen deelnemen aan de maatschappij. Mobiliteit, en dan met name automobiliteit, gaat echter ook gepaard met schadelijke effecten voor leefomgeving, zoals de uitstoot van CO2 en luchtvervuilende stoffen, geluidhinder en onveiligheid. Het sneller en makkelijker maken van verplaatsen, bijvoorbeeld door extra wegen of rijstroken aan te leggen, kan erg prettig zijn en economisch gunstig, maar het kan ook sociaal ongewenste effecten hebben. In het verleden leidde het versnellen van verplaatsen tot schaalvergroting en grotere autoafhankelijkheid. Groepen die minder mobiel zijn, zoals jongeren, ouderen, mensen met een beperking of een laag inkomen, kunnen daar de dupe van worden.

Regio’s met een grotere concentratie van verstedelijking en hogere dichtheden brengen meer bestemmingen binnen bereik: er is meer keus en je hoeft minder ver te reizen naar je bestemming. Dat kan prettig zijn en heeft vaak ook minder negatieve effecten voor het milieu. Meer bundeling en verdichting in de verstedelijking vormt echter een grotere opgave met betrekking tot herstructurering en vormgeving en gaat mogelijk met hogere kosten gepaard.

Het faciliteren van mobiliteit en bereikbaarheid, zoals het Rijk beoogt in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte, kan gunstig zijn voor de economie. Ook kan het mogelijkheden vergroten voor maatschappelijke participatie en leiden tot prettig reizen. Daar tegenover staat dat er hogere maatschappelijke kosten zijn voor infrastructuur en vervoeraanbod en dat er veelal sprake is van meer negatieve externe effecten (milieuvervuiling, CO2-uitstoot en verkeersonveiligheid). Het verminderen van de vraag naar mobiliteit door financiële prikkels (zoals een kilometerprijs) verbetert de doorstroming en verkleint mogelijk op termijn de afstanden waarover mensen zich gemiddeld verplaatsen, maar maakt reizen ook duurder (voor sommigen te duur).

Meer informatie