Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud

Fijn stof nader bekeken

Rapport | 08-08-2005

Het Milieu- en Natuurplanbureau en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu willen met de uitgave 'Fijn stof nader bekeken' de feiten over fijn stof in samenhang presenteren. De uitgave laat zien wat de stand van zaken is in het fijnstofdossier: wat weten we wel, wat weten we niet, waar zitten de onzekerheden?

Aanleiding is het huidige maatschappelijke en politieke debat over de gevolgen van de implementatie van het Nederlandse Besluit Luchtkwaliteit, dat gestoeld is op richtlijnen van de Europese Unie. Overschrijdingen van de grenswaarden voor fijn stof komen op grote schaal voor in Nederland. Doordat nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen zoals woningbouw en infrastructuurprojecten in het gedrang komen, zijn de maatschappelijke gevolgen hiervan ingrijpend. Aan de andere kant zijn er belangrijke gezondheidseffecten door fijn stof. Het dossier fijn stof is complex en omvat bestuurlijke dilemma’s, juridisch bindende grenswaarden, zorgen van burgers, wetenschappelijke onzekerheden en ruimtelijk-economische gevolgen. De vele vragen en de huidige discussies zijn redenen geweest om een wetenschappelijk overzichtsrapport op te stellen over het fijnstofdossier. Deze uitgave bevat geen nieuwe informatie, maar is een samenvatting van bestaande rapporten op het gebied van fijn stof.

Een aantal feiten over fijn stof

  • Fijn stof leidt tot vroegtijdige sterfte. Als gevolg van kortdurende blootstelling ondervinden jaarlijks enige duizenden mensen een geringe levensduurverkorting. Er zijn aanwijzingen dat het effect van langdurige blootstelling veel groter is.
  • Uit metingen van het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit blijkt dat grenswaarden van fijn stof op grote schaal worden overschreden.
  • De luchtkwaliteit voor fijn stof is in Nederland in de afgelopen 10 jaar met 25% verbeterd.
  • Luchtconcentraties in Nederland zijn voor 15% toe te schrijven aan binnenlandse, door de mens veroorzaakte emissies. De buitenlandse bijdrage is circa twee keer zo hoog. De rest is afkomstig van natuurlijke bronnen (zoals zeezout en bodemstof) of is onbekend.
  • Nederland behoort in Europa tot de grootste emittenten per oppervlakte-eenheid. Hierdoor is Nederland netto-exporteur van fijn stof: onze export is driemaal zo hoog als de import vanuit het buitenland.
  • Van de Nederlandse emissies is verkeer (vooral afkomstig van diesel) met circa 40% de belangrijkste. Opvallende bronnen (maar relatief minder belangrijk) zijn autobandenslijtage en stal-emissies van de landbouw.

Meer informatie

Auteur(s)Buijsman E ; Beck JP ; Bree L van ; Cassee FR ; Koelemeijer RBA ; Matthijsen J ; Thomas R ; Wieringa K
Rapportnr.500037008
Publicatiedatum08-08-2005
ISBN9069601249
Pagina's58
TaalNederlands