Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud

De Nederlandse bevolking in beeld - Verleden Heden en Toekomst

Rapport | 09-09-2014

In welke regio’s gaat de bevolking krimpen en waar blijft deze groeien? Wat betekent dat voor de nieuwbouw en de scholen in de buurt? En waar slaat de vergrijzing het sterkst toe? Het PBL brengt in een boekje met 24 infographics de  ontwikkeling van de bevolking in steden, randgemeenten en platteland in het verleden, heden en de toekomst in beeld.

Infographics

Demografische en ruimtelijke ontwikkelingen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Kennis van de toekomstige bevolking in haar ruimtelijke verscheidenheid is voor de overheid dan ook noodzakelijk om passend beleid te maken. Aan de hand van 24 infographics wordt ingegaan op belangrijke demografische vraagstukken voor de toekomst. De infographics zijn verdeeld over drie onderwerpen.

Link to infographic: 'Nederlandse bevolking - Trends en keerpunten'
Link to infographic: 2'Nederlandse bevolking - Trends en keerpunten'

In de toekomst groeit de bevolking en het aantal huishoudens. Aan de rand van Nederland krimpt de bevolking.

Bevolkingsgroei en bevolkingskrimp

Link to infographic: 'Minder groei en krimp'
Link to infographic: 2'Minder groei en krimp'

In het verleden groeide de bevolking, in de toekomst speelt bevolkingskrimp een grotere rol.

Link to infographic: 'Grote verschillen in leeftijdsopbouw'
Link to infographic: 2'Grote verschillen in leeftijdsopbouw'

In de steden zijn en blijven er relatief veel jongeren, terwijl de krimpregio’s sterker vergrijzen.

Link to infographic: 'Krimp naast groei'
Link to infographic: 2'Krimp naast groei'

Gemeenten die krimpen moeten hun voorzieningen hierop afstemmen, veel grote steden blijven stevig groeien.

Link to infographic: 'Pas op voor leegstand'
Link to infographic: 2'Pas op voor leegstand'

In gemeenten waar de bevolking en het aantal huishoudens groeit, zijn extra woningen nodig. Waar beide dalen dreigt leegstand.

Link to infographic: 'De scholen zijn niet weer begonnen'
Link to infographic: 2'De scholen zijn niet weer begonnen'

Tot 2025 daalt in het merendeel van de gemeenten het aantal basisschoolleerlingen, waardoor er minder basisscholen nodig zijn.

Link to infographic: 'Waar blijft de arbeidskracht'
Link to infographic: 2'Waar blijft de arbeidskracht'

De groei van de potentiële beroepsbevolking concentreert zich in de Randstad. Daarbuiten daalt deze. Bedrijfsterreinen en kantoren kunnen hierdoor te maken krijgen met leegstand.

Link to infographic: 'Veilig wonen met water'
Link to infographic: 2'Veilig wonen met water'

Een groot deel van Nederland ligt onder de zeespiegel of achter de rivierdijk. Het merendeel van de Nederlanders woont in dat deel. In de toekomst zullen hier nog 800 duizend extra mensen wonen.

De bevolking wordt oud

Link to infographic: 'Meer ouderen minder jongeren'
Link to infographic: 2'Meer ouderen minder jongeren'

In de toekomst doen steeds meer ouderen een beroep op steeds minder mensen van middelbare leeftijd, met name in de krimpgebieden.

Link to infographic: '75-plussers in opmars'
Link to infographic: 2'75-plussers in opmars'

Het aantal 75-plussers verdubbelt naar 2,5 miljoen in 2040.

Link to infographic: 'Vergrijzing slaat toe in groeikernen'
Link to infographic: 2'Vergrijzing slaat toe in groeikernen'

De voorzieningen van de groeikernen, die oorspronkelijk waren gericht op jonge gezinnen, zullen op de vergrijzing moeten worden afgestemd.

Link to infographic: 'Alleen, maar met meer'
Link to infographic: 2'Alleen, maar met meer'

De toekomstige 1 miljoen extra huishoudens bestaan uit alleenstaanden. Het merendeel daarvan is 65 jaar of ouder.

Link to infographic: 'Waar is toch de nachtzuster?'
Link to infographic: 2'Waar is toch de nachtzuster?'

Nu staan er nog acht potentiële arbeidskrachten voor elke 75-plussers klaar, maar in de toekomst loopt dit terug naar vier. Vooral in landelijke regio’s wordt de verhouding ongunstiger.

Link to infographic: 'Waar worden mensen het oudst?'
Link to infographic: 2'Waar worden mensen het oudst?'

In sommige regio’s in Nederland worden mensen ouder dan in andere; zo is de levensverwachting in Limburg lager dan in Zeeland.

Link to infographic: 'Recreëren: dichtbij huis'
Link to infographic: 2'Recreëren: dichtbij huis'

Door de vergrijzing wordt recreatie een nog belangrijker reden om te verplaatsen.

Link to infographic: 'Op de fiets'
Link to infographic: 2'Op de fiets'

Ouderen gaan steeds vaker (elektrisch) fietsen. Gezien de verdergaande vergrijzing lijkt de opmars van het fietsen nog niet ten einde.

Link to infographic: 'Van krappe naar ruime woningmarkt'
Link to infographic: 2'Van krappe naar ruime woningmarkt'

Na 2030 komen veel woningen vrij door het overlijden van de babyboomgeneratie. In krimpregio’s dreigt leegstand, in de Randstad verlicht dit de druk op de woningmarkt.

Link to infographic: 'Kleine huishoudens, hoge energiekosten'
Link to infographic: 2'Kleine huishoudens, hoge energiekosten'

Groei van het aantal oudere alleenstaanden leidt tot extra energieverbruik.

De populariteit van de stad

Link to infographic: 'De randstad als een magneet'
Link to infographic: 2'De randstad als een magneet'

De helft van de bevolking woont in de Randstad. Daar concentreert zich de bevolkingsgroei: in het verleden, nu, en ook in de toekomst.

Link to infographic: 'Grote steden trekken immigranten'
Link to infographic: 2'Grote steden trekken immigranten'

De grote steden trekken van oudsher veel immigranten. In de toekomst komen er veel immigranten bij, maar veel emigranten verlaten het land.

Link to infographic: 'Nieuwkomers in stad en rand'
Link to infographic: 2'Nieuwkomers in stad en rand'

In de toekomst zal de stroom binnenlandse migranten naar de grote steden en randgemeenten fors teruglopen, terwijl de stroom buitenlandse migranten op peil blijft. 

Link to infographic: 'De stad als roltrap'
Link to infographic: 2'De stad als roltrap'

Jongeren trekken naar de stad voor het volgen van een opleiding en het vinden van een eerste baan. De laatste jaren blijven jongeren in de grote stad wonen.

Link to infographic: 'De stad als roltrap'
Link to infographic: 2'De stad als roltrap'

Vroeger waren er weinig geboortes in de stad en veel op het platteland. Inmiddels is het geboortecijfer in de grote steden gestegen, terwijl dit op het platteland is gedaald.

Link to infographic: 'Op een dag in Amsterdam'
Link to infographic: 2'Op een dag in Amsterdam'

Nu en ook in de toekomst neemt de bevolking van Amsterdam toe door een vestigingsoverschot uit binnen- en buitenland en natuurlijke groei.

Bronnen

In de infographics zijn de demografische cijfers voor de toekomst gebaseerd op de regionale bevolkings- en huishoudensprognose (2013) van het PBL en CBS.

De actuele en historische (demografische) cijfers zijn afkomstig van het CBS, en onder andere ontleend aan de elektronische database StatLine.

Auteur(s)Andries de Jong, Femke Daalhuizen
Publicatiedatum10-09-2014