Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de subnavigatieNaar de hoofdinhoud
Regionale bevolkingsprognose

Bevolking grote leeftijdsgroepen

De ontwikkeling van de bevolking naar leeftijd laat grote verschillen zien tussen de leeftijdsgroepen.

De bevolking op AOW-gerechtigde leeftijd neemt naar verwachting fors toe, terwijl de bevolking van 0 tot 20 jaar licht afneemt en de potentiële beroepsbevolking tijdelijk iets toeneemt als gevolg van immigratie en de opschuivende AOW-gerechtigde leeftijd.

De bevolking van Nederland zal aanzienlijk vergrijzen. Hierdoor neemt de vraag naar zorg toe.

De bevolking van 0 tot 20 jaar

Link to infographic: 'Inwoners 0 tot 20 jaar per gemeente, 2030 '
Link to infographic: 2'Inwoners 0 tot 20 jaar per gemeente, 2030 '

De Nederlandse bevolking van 0 tot 20 jaar zal tot 2029 nog licht dalen. Hierna wordt geen verdere daling meer verwacht en is de ontgroening van de bevolking voltooid.

download alle kaarten over bevolking 0 tot 20 jaar (ZIP, 0.6 MB)

Ontgroening

De Nederlandse bevolking van 0 tot 20 jaar zal tot 2029 nog licht dalen. Hierna wordt geen verdere daling meer verwacht en is de ontgroening van de bevolking voltooid.

  • Flevoland is qua bevolking de jongste regio van Nederland. Kernen zoals Almere en Lelystad hebben in het verleden door een ruime voorraad aan eengezinswoningen veel startende gezinnen aangetrokken. Hierdoor is het geboortecijfer al lang betrekkelijk hoog.
  • Limburg telt veel gemeenten met weinig jongeren. In deze provincie ligt het geboortecijfer al geruime tijd onder het landelijke gemiddelde.
  • Urk is de jongste gemeente in Nederland. Vrouwen krijgen hier gedurende hun leven relatief veel kinderen. Het aandeel jongeren is ook hoog in andere sterk christelijke gemeenten, zoals Staphorst, Nieuwlekkerland, Zwartewaterland, Graafstroom en Barneveld.
  • Andere gemeenten met veel jongeren zijn voormalige groeikernen en overloopgemeenten, waar in het verleden veel eengezinswoningen werden gebouwd, zoals Almere, Zeewolde, Lansingerland, Houten en Pijnacker-Nootdorp.

Weinig jongeren in krimpregio’s

In veel krimpregio’s, zoals Limburg, Noordoost-Groningen, Zeeuws-Vlaanderen en de Achterhoek, wonen verhoudingsgewijs weinig jongeren. Voor een deel is dit het gevolg van het lage geboortecijfer in deze regio. Daarnaast vertrekken er veel jongeren vanwege een gebrek aan banen of vanwege het volgen van een opleiding in de grote stad.

Diverse grotere steden, zoals Groningen en Maastricht, zijn eveneens kinderarm.

De potentiële beroepsbevolking

Link to infographic: 'Inwoners 20 jaar tot AOW-leeftijd, 2030'
Link to infographic: 2'Inwoners 20 jaar tot AOW-leeftijd, 2030'

De potentiële beroepsbevolking - de bevolking in de leeftijdsklasse 20 tot AOW-leeftijd (oplopend van nu 65 jaar naar 67,5 jaar in 2025 ) - is net als de totale bevolking in de laatste decennia continu in omvang toegenomen.

download alle kaarten over bevolking 20 tot AOW-leeftijd (ZIP, 0.6 MB)

De potentiële beroepsbevolking – de bevolking in de leeftijdsklasse 20 tot AOW-leeftijd (oplopend van nu 65 jaar naar 67,5 jaar in 2025 ) – is net als de totale bevolking in de laatste decennia continu in omvang toegenomen. Tussen 2011 en 2012 zagen we voor het eerst een afname van de leeftijdsgroep 20 tot 65 jaar. Naar verwachting zal deze leeftijdsgroep de komende decennia verder in omvang afnemen, maar door de stijgende AOW-leeftijd neemt de potentiële beroepsbevolking de komende tien jaar toch nog toe.

Beroepsbevolking na 2026

De stijging van de potentiële beroepsbevolking is echter tijdelijk; vanaf 2026 krimpt deze alsnog.

Deze krimp komt voort uit de leeftijdsopbouw: de geboortegolfgeneratie van na de Tweede Wereldoorlog bevindt zich tot 2025 nog grotendeels in de economisch actieve leeftijden, maar stroomt daarna geleidelijk de groep met AOW-gerechtigde leeftijden binnen. De uitstroom uit de potentiële beroepsbevolking wordt overigens wel deels gecompenseerd door het positieve saldo van de buitenlandse migranten (die merendeels jonger zijn dan 40 jaar) en door het ophogen van de AOW-leeftijd, maar dit is niet genoeg om de uiteindelijke krimp te keren.

In 2040 heeft de potentiële beroepsbevolking een omvang vergelijkbaar met de huidige potentiële beroepsbevolking.

Spreiding van potentiële beroepsbevolking

Aan de randen van Nederland ligt het aandeel van de potentiële beroepsbevolking aanzienlijk lager dan het landelijk gemiddelde.

Vooral veel jongeren uit de randen van Nederland, maar ook uit het midden van Nederland, trekken naar de Randstad voor banen en het volgen van een opleiding.

In de grote gemeenten en gemeenten met veel bovenregionale voorzieningen als Groningen, Leeuwarden, Zwolle, Arnhem en Nijmegen ligt het aandeel van de potentiële beroepsbevolking relatief hoog. Deze gemeenten zijn vanwege opleidingen en werk in trek bij jongeren. Ook trekken deze gemeenten veel buitenlandse migranten. De groep immigranten bestaat grotendeels uit mensen van middelbare leeftijd (en hun kinderen), waardoor hun komst tot een grotere potentiële beroepsbevolking leidt.

Immigranten hebben vanwege werk- en familienetwerken een sterke voorkeur voor de grote gemeenten van de Randstad. De intermediaire zone en vooral de periferie zijn minder populair, waardoor deze gebieden deze positieve impuls voor het arbeidsaanbod moeten missen.

De bevolking van AOW-leeftijd of ouder

Link to infographic: 'Inwoners AOW-leeftijd of ouder per gemeente, 2030'
Link to infographic: 2'Inwoners AOW-leeftijd of ouder per gemeente, 2030'

De Nederlandse bevolking is al lang aan het vergrijzen. In de komende decennia zal de vergrijzing naar verwachting versnellen, als gevolg van het binnenstromen van de naoorlogse geboortegolf in de AOW-gerechtigde leeftijdsklasse.

download alle kaarten over bevolking AOW-leeftijd of ouder (ZIP, 0.6 MB)
download alle kaarten over bevolking 65 jaar of ouder (ZIP, 0.6 MB)

De Nederlandse bevolking is al lang aan het vergrijzen. In de komende decennia zal de vergrijzing naar verwachting versnellen, als gevolg van het binnenstromen van de naoorlogse geboortegolf in de AOW-gerechtigde leeftijdsklasse.

Hoge vergrijzing aan randen van Nederland

Aan de randen van Nederland bevinden zich de regio’s met de sterkste vergrijzing: Oost- Groningen, Delfzijl en omgeving, Zuidoost–Drenthe, de Achterhoek, Zeeuws-Vlaanderen en de provincie Limburg. Deze regio’s kenmerken zich ook door bevolkingskrimp. Dit is niet verwonderlijk, omdat de vergrijzing op verschillende manieren samenhangt met bevolkingskrimp. Factoren zoals vertrek van jongeren en gezinnen, weinig instroom van buitenlandse migranten en lage geboortecijfers zijn verantwoordelijk voor de hoge vergrijzing in deze regio’s.

In de meer verstedelijkte regio’s ligt het aandeel ouderen lager dan het Nederlandse gemiddelde. De minst vergrijsde regio is momenteel Flevoland; hier hebben zich in de laatste decennia van de vorige eeuw vooral jonge gezinnen gevestigd.

De bevolking van 80 jaar en ouder

Link to infographic: 'Inwoners 80 jaar of ouder per gemeente, 2030'
Link to infographic: 2'Inwoners 80 jaar of ouder per gemeente, 2030'

De Nederlandse bevolking van 80 jaar en ouder zal in de komende twee decennia ongeveer verdubbelen. Hiermee samenhangend kan de behoefte aan zorg in de toekomst sterk toenemen.

download alle kaarten over bevolking 80 jaar of ouder (ZIP, 0.6 MB)

De Nederlandse bevolking van 80 jaar en ouder zal in de komende twee decennia ongeveer verdubbelen. Hiermee samenhangend kan de behoefte aan zorg in de toekomst sterk toenemen.

80-plus vooral op platteland

Vooral in de plattelandsgemeenten ligt het percentage van de bevolking van 80 jaar of ouder hoog. De jongeren trekken vaak weg uit deze gemeenten en de ouderen blijven achter. Ouderen zijn vaak honkvast.

In de grotere steden ligt het percentage 80-plus doorgaans erg laag. Opleidings- en arbeidsmogelijkheden in steden trekken jongeren aan. Op de leeftijd dat zij een gezin vormen, blijven zij in de stad wonen of verhuizen naar een nabije randgemeente. Hier telt de leeftijdsopbouw daardoor relatief weinig hoogbejaarden.