Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud

Hoe is de landbouw te verduurzamen?

Vraag en antwoord | 24-03-2015

Er zijn drie (complementaire) richtingen om het voedselsysteem duurzamer te maken.

  • Efficiënter produceren van gewassen en dierlijke producten is een belangrijke oplossingsrichting, met minder gebruik van hulpbronnen zoals land, nutriënten en fossiele energie. Efficiëntieverbeteringen zijn mogelijk door verhoging van de gewasopbrengst per hectare of vermindering van de voerbehoefte per eenheid vlees of melk.
  • Ook inzet van inputbesparende technologieën zoals mestverwerking, de energieneutrale kas of precisielandbouw verhogen de efficiëntie.
  • Daarnaast kan de efficiency worden verhoogd door het tegengaan van verliezen in de keten (verspilling) en door het hergebruiken en verwaarden van reststromen.

Efficiënter gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen door bewustwording, milieuregels en technologie heeft geleid tot een lagere milieudruk. Vergeleken met de landbouw elders, is de Nederlandse landbouw al behoorlijk efficiënt.

Maar de samenleving vraagt ook om een zorgvuldiger productie. Vergroting van de zorgvuldigheid van de productie houdt in dat de productie diervriendelijk is en beter is ingepast in het landschap en met een lage lokale milieubelasting – bijvoorbeeld vervuiling grond- en oppervlaktewater, ammoniak, fijnstof, geur. Zorgvuldige landbouw kan hetzij met inzet van technologie hetzij door extensivering van de landbouw waarbij lagere opbrengsten (in kilogram product) worden gerealiseerd. Een voorbeeld van extensivering is de biologische landbouw, die geen kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt.

Ten slotte is anders consumeren belangrijk om een duurzaam voedselsysteem te realiseren (zie Hoe kan verandering van consumptie bijdragen aan verduurzaming?)