Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud

Waarom is fijn stof een probleem?

Vraag en antwoord | 25-03-2015

Deeltjes kleiner dan 10 micrometer (µm) dringen bij inademing door in de luchtwegen en longen. Fijnstof in de lucht kan daardoor leiden tot gezondheidsklachten en levensduurverkorting.

De Europese Unie heeft in 1999 twee luchtkwaliteitsnormen voor fijn stof (PM10) vastgesteld: een grenswaarde voor jaargemiddelde en een grenswaarde voor daggemiddelde fijnstofconcentraties. Met ingang van 1 januari 2015 geldt ook een grenswaarde voor de jaargemiddelde concentratie fijn stof gemeten als PM2.5. Internationaal geaccepteerde inzichten over de gezondheidseffecten van fijnstof, waaronder die van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), zijn in deze regelgeving vervat. Niettemin zijn de richtlijnen van de WHO lager dan de Europese grenswaarden. Ook onder de grenswaarden is dus sprake van nadelige invloeden op de gezondheid. De grenswaarden gelden Europabreed en zijn geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving.

De toetsing of voldaan wordt aan de grenswaarden gebeurt onder andere aan de hand van metingen van de fijnstofconcentraties. Deze metingen vinden plaats op een door de Europese Unie voorgeschreven wijze. Uit de metingen blijkt niet dat in Nederland overschrijding van de grenswaarde voor jaargemiddelde fijnstofconcentraties (40 µg/m3) plaatsvindt. Ook overschrijdingen van de grenswaarde voor daggemiddelde concentraties (op maximaal 35 dagen hoger dan 50 µg/m3) zijn niet waargenomen. Echter, op grond van modelberekeningen wordt verondersteld dat incidenteel nog wel lokale overschrijdingen voorkomen bij verkeerswegen in gebieden met industrie of intensieve veehouderij (enkele tientallen kilometers weglengte) en bij veehouderijen (enkele honderden).

De samenstellende deeltjes van fijnstof hebben, afhankelijk van de grootte, een atmosferische verblijftijd van dagen tot weken. Daardoor kan fijn stof zich over afstanden van duizenden kilometers verplaatsen en is fijn stof -en de bestrijding daarvan- een vraagstuk op continentale schaal.

Meer informatie