Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud
Luchtverontreiniging

Wat is het beleid om problemen met fijnstof te verminderen?

Vraag en antwoord | 25-03-2015

Er is Europees en Nederlands beleid om de verschillende vormen van fijnstof in de lucht te verminderen. Het beleid voor fijnstof (PM10) en de fijnere fractie van fijnstof (PM2,5) is zowel nationaal als in de Europese Unie in beweging. Er zijn twee beleidsinstrumenten om de negatieve effecten van fijnstof te verminderen. De eerste richt zich op de beperking van hoge concentraties in de buitenlucht, onder andere door de vaststelling van grenswaarden. Het tweede beoogt de vermindering van de directe deeltjesuitstoot en van de uitstoot van gassen waaruit stofvormige luchtverontreiniging wordt gevormd. Dit gebeurt door de vaststelling van nationale emissieplafonds en door emissiereducties bij voertuigen en in productieprocessen.

Nederland doet grote moeite om te voldoen aan de Europese grenswaarden voor fijnstof (PM10 en PM2,5). Deze grenswaarden zijn ingesteld voor de bescherming van de gezondheid. Aan de grenswaarden voor PM10 moet sinds 2005 worden voldaan. De grenswaarden voor PM2,5 zijn vanaf 1 januari 2015 van kracht. De huidige concentratieniveaus van fijnstof leiden tot gezondheidseffecten en levensduurverkorting. Het nationale luchtkwaliteitsbeleid richt zich op verbetering van de luchtkwaliteit, voldoen aan de luchtkwaliteitsgrenswaarden en oplossing van de problemen rond de realisatie van bouwplannen.

Vier hoofdsporen zijn daarbij te onderscheiden:

  • Ten eerste heeft de Rijksoverheid hoofdzakelijk bronmaatregelen getroffen bij verkeer, waaronder de subsidiëring van roetfilters. Daarnaast omvat het maatregelenpakket ook bronmaatregelen bij de landbouw en de industrie, lokale maatregelen bij rijkswegen en financiële ondersteuning voor maatregelen van regionale en lokale overheden.
  • Ten tweede is de nationale wetgeving rond luchtkwaliteit in 2007 herzien. Dit was gericht op de flexibilisering van de koppeling tussen het realiseren van bouwplannen en het voldoen aan luchtkwaliteitsgrenswaarden. In navolging van de EU richtlijn luchtkwaliteit 2008 zijn in 2009 de nieuwe normen voor PM2,5 in de nationale wetgeving opgenomen.
  • Ten derde dringt het kabinet in internationaal verband aan op strengere normen voor de uitstoot van personenauto's, vrachtauto's en schepen.
  • Ten vierde treffen provincies en gemeenten regionale en lokale maatregelen, vooral bij verkeer. Deze maatregelen maken onderdeel uit van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL).

Meer informatie