Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud

De relatie tussen aerosol optische dikte en PM2.5 in Nederland - SATLINK eindrapport

Rapport | 17-10-2008

Dit rapport beschrijft een verkennende studie naar het gebruik van satellietgegevens voor het bestuderen van de fijnere fractie van fijn stof (PM2.5). Satellietinstrumenten meten niet direct PM2.5, maar meten de z.g. Aerosol Optische Dikte (AOD), wat een optische maat is voor de hoeveelheid stof in de gehele atmosferische kolom boven een deel van het aardoppervlak. De relatie tussen AOD en PM2.5 is onderzocht op de meetlocatie Cabauw in de periode 2006 - 2007.

In maanden met weinig bewolking correleren de AOD en PM2.5 metingen behoorlijk goed, met een lineaire correlatie van typisch R2=0.6. Satellietmetingen van de AOD zouden dus gebruikt kunnen worden als proxy voor variaties in de tijd van de PM2.5 concentratie. De gemeten PM2.5 concentratie in Cabauw gemiddeld over de periode augustus 2006 tot mei 2007 is 18 mu-g/m3, wat illustreert dat Nederland een hoge achtergrondconcentratie heeft in vergelijking tot veel andere gebieden in Europa.

De tijdscorrelatie tussen AOD en PM2.5 is vooral goed in situaties met overheersend oostelijke en zuidelijke windrichtingen. De gevonden lineaire relatie tussen AOD en PM2.5 is toegepast op satellietmetingen van MODIS om een kaart te maken van PM2.5 in Nederland en omgeving. De interpretatie van deze kaart behoeft nadere aandacht omdat de ruimtelijke variaties van de AOD over Nederland van vergelijkbare omvang zijn als de foutenmarge in de AOD metingen. Dit laatste leidt tot duidelijke artefacten in de verdeling. Daarnaast is de kaart afgeleid voor dagen met (zuid-) oostelijke stroming over Nederland en beschrijft deze de situatie rond het middaguur.

Aanvullende modelberekeningen en een evaluatie met metingen zijn nodig om te onderzoeken hoe de verdeling zich verhoudt ten opzichte van andere meteorologische situaties. Door intrinsieke beperkingen van satelliet gegevens van fijn stof is het niet te verwachten dat in de nabije toekomst betere PM2.5 kaarten kunnen worden gemaakt op basis van de gegevens alleen. De toegevoegde waarde van satelliet gegevens van fijn stof zal vooral tot uitdrukking komen wanneer ze gecombineerd worden met modelberekeningen en metingen van fijn stof op leefniveau.

Auteur(s)Schaap M ; Apituley A ; Koelemeijer RBA ; Timmermans RMA ; Schoemaker R ; Matthijsen J ; Leeuw G de
Rapportnr.555034003
Publicatiedatum17-10-2008
Pagina's71
TaalEngels