Naar patronen in kwetsbaarheid. Export georiënteerde landbouw en palm olie

31-10-2007 | Publicatie

De landbouwproductie en de mondiale handel in landbouwproducten zijn de afgelopen decennia sterk gegroeid. De intensivering en uitbreiding van landbouwgebied hebben de natuurlijke ecosystemen en de bestaanszekerheid van lokale gemeenschappen die van deze ecosystemen afhankelijk zijn aangetast. De landbouw vormt tegelijkertijd ook een belangrijke basis voor ontwikkeling. De mondiale vraag naar palmolie, als spijsolie en voor de energievoorziening, stijgt sterk.

De productie van palmolie is een belangrijke oorzaak van ontbossing. De analyse van de productie van palmolie in Indonesië laat een patroon van kwetsbaarheid zien waarbij het welzijn van lokale gemeenschappen wordt aangetast door conflicten, gezondheidsverlies, en ondermijning van de bestaanszekerheid. Tegelijkertijd is palmolie een belangrijke economische factor geworden in Indonesië en een bron van werkgelegenheid en inkomen. De productie van palmolie gaat momenteel vaak gepaard met milieuproblemen (verlies van biodiversiteit, landdegradatie en vervuiling door pesticiden en kunstmest) en verslechtering van sociale aspecten als conflicten en gebrek aan landrechten.

In dit rapport is het kwetsbaarheidconcept toegepast om deze patronen zichtbaar te maken. De formalisering in een systeemdynamische weergave van het kwetsbaarheidpatroon voor palmolie en andere landbouwproducten maakt verdere modelmatige analyses van de achterliggende mechanismen en de gevolgen voor welzijn en natuur en milieu mogelijk. Op basis van deze analyse kunnen in een volgende stap ook beleidsinstrumenten worden verkend die negatieve gevolgen voor mens en milieu zoveel mogelijk beperken.