Paper: Atlas of Airports in Northwest Europe

05-11-2004 | Publicatie

In het kader van het project 'Regionale luchthavens in Noordwest Europa' zijn de regionale luchthavens in Nederland en in Noordwest Europa in kaart gebracht in een atlas. De atlas biedt een praktisch hulpmiddel voor het (Nederlandse) ontwikkelingsbeleid van luchthavens.

Achtergrond

De Europese luchtvaartmarkt is volop in beweging. Vliegen is steeds meer in trek. Het is niet alleen een snelle maar tegenwoordig ook een goedkope manier van reizen, door de komst van de lowcost-vliegtuigmaatschappijen. Bestaande regionale luchthavens worden uitgebreid; nieuwe luchthavens worden ontwikkeld en groeien snel.

De groei van de luchthavens heeft economische en ruimtelijke consequenties voor de regio's waarin ze liggen. Een internationale luchthaven is een belangrijke motor van de (regionale) economie. De luchthaven wordt gezien als belangrijke vestigingsvoorwaarde voor het genereren van internationale bedrijvigheid en werkgelegenheid. Ruimtelijk gezien legt een luchthaven een grote druk op het gebruik van de ruimte in de regio.

De claim op het ruimtegebruik is zowel direct (het luchthaventerrein en zijn infrastructuur) als indirect (contouren voor geluidshinder en veiligheid). Het directe ruimtegebruik van een luchthaven kan conflicteren met de ruimtelijke ontwikkeling van de omgeving. Gemeenten kunnen door de groeiwensen van luchthavens hun eigen uitbreidingsplannen voor woonwijken bijvoorbeeld niet uitvoeren. Het indirecte ruimtegebruik vormt vooral een beperking voor de luchthaven.

Uitbreiding van het vliegverkeer stuit op verschillende reacties uit de maatschappij. Zo zorgde het besluit tot een langere openstelling van Rotterdam Airport voor tevredenheid bij het bedrijfsleven over het versterken van de regionale economie, maar ook voor angst voor meer overlast bij de omwonenden en buurtgemeenten (Haagsche Courant, 07-08-04).

Voor het ontwikkelen van luchthavenbeleid is inzicht nodig in het ruimtegebruik van luchthavens en de ruimteclaims van hun omgevingen. Een duidelijk samenvattend beeld van de ruimtelijke situatie van luchthavens ontbrak echter nog.

Deze atlas geeft een overzicht van bijna veertig luchthavens in Noordwest-Europa. Criteria voor de selectie waren dat de luchthaven vanuit Nederland binnen twee uur bereikbaar moet zijn, en dat er op de luchthaven sprake moet zijn van internationaal passagiersvervoer. Per land wordt van alle luchthavens het directe ruimtegebruik gepresenteerd, in data en kaartjes. Hierbij is de informatie verdeeld in drie thema's: organisatie, luchtverkeer en luchthaventerrein. Bij de Nederlandse luchthavens is niet alleen het directe, maar ook het indirecte ruimtegebruik in beeld gebracht: met kaarten van de luchthavens met risico- en geluidscontouren, de uitbreidingslocaties van de gemeenten in de omgeving, en data over geluidshinder.

Documentatie

Vanwege de grote hoeveelheid beeldmateriaal en de daarmee samenhangende bestandgrootte, is de atlas ook in delen te downloaden: