Scenario's voor economie en milieu in Centraal en Oost-Europa

31-10-1996 | Publicatie

Een poging tot een geïntegreerd beeld van de milieueffecten van toekomstige economische ontwikkelingen in Centraal- en Oost-Europa zoals ontwikkeld door de Wereldbank. Onderwerpen die in de studie behandeld worden zijn emissies, deposities en concentraties van SOx, NOx, fijn stof, Cadmium en VOS. Daarnaast wordt aandacht geschonken aan de kwaliteit van het bodem en grondwater en van rivieren in Europa.

Dit rapport is een achtergronddocument van het 'Environmental Action Programme for Central and Eastern Europe' van de Wereldbank. Het is gepresenteerd op de milieministersconferentie van 28 t/m 30 april in 1993 te Luzern (Zwitserland). In de huidige vorm is het rapport een herdruk van het in 1993 uitgebrachte rapport.

De economische ontwikkelingen in Centraal- en Oost-Europa zijn niet gunstig. Productie en consumptieniveaus zijn gedaald tot 70% van het niveau in 1990. De toekomst ziet er minder somber uit: economische groei zal de overhand nemen en er zal een structurele sectorverschuiving optreden in het productieproces van deze landen ten gunste van de dienstensector. Ten opzichte van 1990 zijn emissies significant gedaald. In een periode van economische groei zal, indien bij vernieuwing van de kapitaalgoederen West-Europese standaarden worden toegepast, een verdere reductie van de meeste emissieniveaus mogelijk zijn.

Om de verbetering van de energie-efficiency mogelijk te maken, is verondersteld dat de energieprijzen in Centraal- en Oost-Europa gelijk getrokken zullen worden met die in West-Europa. Hot-Spot regio's zijn gedefinieerd als die gebieden waar in 2010 gezondheidsnormen nog steeds overschreden worden m.b.t. de concentraties van fijn stof, Cadmium en SO2. Deze regio's kunnen voor een groot gedeelte geholpen worden door een extra investeringsimpuls, die het resterende 'oude' kapitaal vervangen door kapitaal dat opereert volgens de huidige West-Europese standaarden. Zelfs bij volledige vervanging van het oude kapitaal in het jaar 2010 kunnen er in sommige regio's in Centraal- en Oost-Europa problemen overblijven waar implementatie van de 'Best available Technology' op nieuwe investeringen uitkomst kan bieden. Om de groei van productie en consumptie te realiseren conform het Wereldbankscenario, de bestaande buitenlandse schulden terug te betalen en de noodzakelijk milieu-maatregelen te nemen, zal de spaarquote in Centraal- en Oost-Europa in de komende jaren moeten toenemen van 20-25% naar meer dan 30%.