Quickscan van denkrichtingen voor herbezinning op het mestbeleid
Verkenning op verzoek van het ministerie van LNV van vijf denkrichtingen van de werkgroep Herbezinning Mestbeleid

12-03-2020 | Publicatie

In het traject Herbezinning Mestbeleid zijn door een werkgroep onder regie van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit vijf denkrichtingen geformuleerd voor het toekomstig mestbeleid. Op verzoek van het ministerie geeft het PBL in deze studie een kwalitatieve beschouwing van deze denkrichtingen.

Kwalitatieve analyse van denkrichtingen voor een nieuw mestbeleid

De studie beschouwt de ecologische en economische effecten van de denkrichtingen, de uitvoerbaarheid en de aandachtspunten om de denkrichtingen passend te maken binnen Europese regelgeving. De mate waarin de denkrichtingen al concreet geoperationaliseerd en geïnstrumenteerd zijn door de werkgroep, was in deze fase nog beperkt.

Op basis van deze quickscan is geen oordeel te geven over welke denkrichting het meest kansrijk is. Wel benoemt de studie van elke variant verschillende sterktes en zwaktes. Het slim combineren van sterktes van de varianten bij het uitwerken van concrete beleidsvarianten voor de hand, maar in samengestelde varianten schuilt wel een risico van toenemende complexiteit en uitvoeringskosten.

Integrale blik biedt meekoppelkansen

In de huidige opzet van de denkrichtingen spelen handhavingsvarianten rond mestafzet en verbetering van de waterkwaliteit een dominante rol. Het bredere palet aan beleidsmatige redenen om het mestbeleid te heroverwegen is in de denkrichtingen nog spaarzaam uitgewerkt. Hierdoor worden mogelijk meekoppelkansen met beleidstrajecten rond bijvoorbeeld stikstofdepositie en klimaat gemist.

De studie beveelt aan om bij de nadere uitwerking van de denkrichtingen de verschillende leefomgevings- en bestuurlijke aspecten die samenhangen met mest integraler te benaderen.