Wat kan duurzame handel bijdragen aan het behoud van natuurlijk kapitaal? Effecten van het certificeren van tropische grondstofproductie op ecosysteemdiensten

02-05-2016 | Publicatie

Het PBL heeft onderzocht wat de mogelijkheden zijn om via duurzame handelsstromen het natuurlijk kapitaal beter te beheren in de productiegebieden van soja, palmolie, cacao en hout. Gecertificeerde productie van tropische grondstoffen houdt beter rekening met het natuurlijk kapitaal. Het opschalen van duurzame productie wordt belemmerd doordat het financiële voordeel voor de producenten vaak beperkt is.

Kosten en baten duurzame productie scheef verdeeld

Voor het onderzoek is een analyse gemaakt van de financiële en maatschappelijke kosten en baten van gecertificeerde versus conventionele productie. Daaruit blijkt dat gecertificeerde productie voor de producent financieel voordeel kan opleveren. Maar dit is niet altijd het geval.  Producenten van soja maken kosten voor beter beheer en dat levert minder milieu- en gezondheidsschade in de omgeving. Maar ze zien deze maatschappelijke baten voor de lokale bevolking niet terug in bijvoorbeeld hogere grondstofprijzen.

Het tegengaan van ontbossing is in bijna alle duurzaamheidsstandaarden een belangrijk criterium. Dat levert verschillende maatschappelijke baten op. Voor de mondiale bevolking gaat het vooral om het behoud van koolstofopslag in behouden bosecosystemen. De behouden bossen betekenen ook een bron van voedsel, brandstof en materialen voor lokale, zelfvoorzienende bevolkingsgroepen. De monetaire waarde van deze ecosysteemdiensten is echter laag, wat onder andere komt door het lage welvaartsniveau van deze groep belanghebbenden.

Nieuwe wegen naar duurzame productie en handel

De onderzoekers doen verschillende aanbevelingen om bij de grondstofproductie beter rekening te houden met ecosysteemdiensten. Kansen zijn bijvoorbeeld het explicieter opnemen van ecosysteemdiensten in marktstandaarden en het voeren van ruimtelijk beleid tegen ontbossing in de productiegebieden. Een andere kans is het aanscherpen van emissieplafonds voor koolstof door overheden, waardoor de prijs voor internationale handel in koolstof hoger wordt. Dit maakt het voor producenten aantrekkelijker om duurzaam te produceren en meer koolstof op te slaan.