Transparantie en verantwoording grote bedrijven over klimaat onder de maat

20-08-2020 | Artikel

Veel grote ondernemingen besteden in hun publieke jaarverslagen aandacht aan klimaatverandering, bijvoorbeeld over hun bijdrage aan broeikasgasemissies. Slechts weinige maken duidelijk hoe ze met de gevolgen van klimaatverandering om willen gaan. Beursgenoteerde bedrijven maken nog redelijk wat informatie openbaar, grote private bedrijven blijven daar ver bij achter. Dit blijkt uit een studie van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) in opdracht van het PBL naar rapportages over 2016 en 2017.

Jaarverslagen

Klimaatrapportage onderdeel van transparantie bedrijven

De maatschappelijke vraag naar transparantie van bedrijven en verantwoording over hun klimaataanpak is de laatste jaren toegenomen vanwege het klimaatbeleid. Ook vanuit investeerders en beleggers is er tegenwoordig veel belangstelling voor klimaatrapportages van bedrijven. Klimaatverandering levert concrete risico’s voor bedrijven, en als daar niet goed op gereageerd wordt komen investeringen onder druk te staan. De Nederlandsche Bank (DNB) heeft vastgesteld dat er grote bedragen aan leningen en investeringen van Nederlandse financiële instellingen blootstaan aan klimaatrisico’s

Wettelijke verplichting leidt in 2017 nog niet tot verbetering

Om de financiële sector verder te verduurzamen en klimaatrisico’s op de agenda te zetten, heeft het kabinet in 2019 in de Verkenning markt voor groene financiering een strategie uiteengezet. Het ministerie van Financiën wil dat klimaateffecten worden meegenomen in het beleid van financiële instellingen. Vanaf 2020 zullen financiële instellingen over het jaar 2020 rapporteren over de klimaatimpact van hun financieringen en beleggingen. Ook is er in 2017 een EU-richtlijn van kracht geworden die beursgenoteerde bedrijven ertoe verplicht in hun jaarverslag relevante informatie op te nemen over onder andere klimaatverandering. De plicht geldt voor beursgenoteerde bedrijven vanaf 500 medewerkers, met een balanstotaal van € 20 miljoen en een omzet van € 40 miljoen. In de jaarverslagen van 2017 is er echter nog nauwelijks verandering te zien ten opzichte van 2016.

Groot verschil tussen beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde bedrijven

Volgens het onderzoek bevatten de klimaatrapportages van grote beursgenoteerde bedrijven vooral algemene informatie, het ontbreekt vaak aan een concrete aanpak van hun klimaatrisico’s. De kwaliteit van de geboden informatie varieert wel sterk; over het algemeen zijn de rapportages van bedrijven uit de AEx-beursindex completer dan die van de AMx-index, en die zijn weer beter rapportages van bedrijven uit de ASCx-index. Grote private ondernemingen uit Elsevier’s Top-100 van niet-beursgenoteerde bedrijven blijken beduidend minder transparant over hun klimaatimpact. Van deze ondernemingen geeft ongeveer een kwart enige informatie over de impact op en van klimaatverandering, en de rest zo goed als niets. Deze ondernemingen vormen een belangrijk deel van de Nederlandse economie, maar vallen op dit moment formeel buiten de verplichting van de EU-Transparantierichtlijn. Overigens is niet-rapporteren nog niet hetzelfde als slecht presteren, maar dat is niet zomaar te beoordelen zonder publiek beschikbare informatie. Het onderzoek richtte zich op de jaarverslagen van bedrijven van 2016 en 2017. Of de verslagen over 2018 en 2019 meer over klimaat bevatten, na eerdere aansporingen van de Autoriteit Financiële Markten, is een vraag die met vervolgonderzoek zal moeten worden beantwoord.