Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud

De veerkrachtige binnenstad

Rapport | 15-06-2015

Vitaliteit van de Nederlandse binnenstad staat hoog op de politieke agenda. Oplopende (winkel-)leegstand heeft geleid tot angst voor steden met een volledig uitgeholde kern, waar vrijwel niemand woont of werkt. Uit analyses van het PBL blijkt dat die angst grotendeels ongegrond is. De leegstand loopt momenteel weliswaar op, maar er zijn veel mogelijkheden voor functieverandering, bijvoorbeeld van winkels of kantoren naar woningen. In de afgelopen jaren is er een forse toename geweest van het aantal horecavestigingen. Bovendien zijn veel binnensteden herontdekt als woonplek. Kortom: de binnenstad verandert van karakter, maar blijft bestaan.

Binnensteden verschillen

Er zijn echter belangrijke verschillen tussen binnensteden onderling. Doordat de leegstandsproblematiek met andere sociaal-economische factoren samenhangt, kunnen er 5 profielen van binnensteden worden onderscheiden:

  • ‘bruisend in een sterke regio’ (bijvoorbeeld Haarlem, Utrecht, Zwolle)
  • ‘solide en regionaal voorzienend’ (bijvoorbeeld Arnhem, Eindhoven, Almere) 
  • ‘bekneld in een sterke regio’ (bijvoorbeeld Zaandam, Dordrecht, Zeist)
  • ‘kwetsbaar en lokaal voorzienend’ (bijvoorbeeld Goes, Roermond, Purmerend)
  • ‘zwak en perifeer’ (bijvoorbeeld Heerlen, Assen, Almelo).

De functionele opgave voor de binnenstad varieert sterk per binnenstadsprofiel. Zo kunnen strategieën om de binnenstad te versterken het best per profiel worden ontwikkeld.

Rol voor de Rijksoverheid is niet vanzelfsprekend

Gezien het schaalniveau (vaak gaat het om een strategie op straatniveau) is een rol voor de Rijksoverheid niet vanzelfsprekend. De belangrijkste keuzes moeten worden gemaakt in het gemeentelijk beleid, binnen het bestaande kader van regelgeving. 

Auteur(s)David Evers, Joost Tennekes, Frank van Dongen
Publicatiedatum15-06-2015