Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud

Toekomstbeeld klimaatneutrale warmtenetten in Nederland

Rapport | 21-03-2017

Met warmtenetten kan Nederland grote stappen zetten in de transitie naar een klimaatneutraal energiesysteem. Dit rapport maakt een systematische analyse van de belemmeringen die partijen (waaronder producenten van industriële restwarmte en geothermie, investeerders en beheerders van warmte-transportnetten) ondervinden bij het uitbouwen van de warmtevoorziening via warmtenetten. De rijksoverheid zou veel belemmeringen kunnen wegnemen.

Grote potentie voor warmtenetten blijft onderbenut

Door gebouwen verder te isoleren en door over te schakelen van gasverwarming naar warmtenetten en andere technieken, kan de warmtevoorziening veel duurzamer worden en vermindert bovendien de afhankelijkheid van (Gronings) gas.

Uit scenario’s voor de warmte­voorziening in 2050 blijkt het efficiënt om circa 350 PJ van de netto warmtevraag via warmtenetten te leveren. Dat is ongeveer 7 keer zoveel als nu. Door die warmte van klimaatneutrale bronnen te betrekken, daalt de CO2-uitstoot met circa 20 Megaton ofwel 10% ten opzichte van 1990.

Nieuw type warmtenetten nodig

De huidige warmtenetten, met doorgaans één warmteproducent, zijn niet geschikt voor een toekomst waarin verschillende producenten warmte leveren aan verschillende typen afnemers. In fysieke zin zullen warmtenetten een groter gebied gaan bestrijken en warmte over grotere afstanden gaan transporteren.

Daarnaast zijn nieuwe regelingen nodig om de levering van warmte af te stemmen op de behoefte en om de kosten van productie, transport en levering te verdelen over de afnemers.

Knelpunten geïnventariseerd

De nieuwe, open warmtenetten komen alleen tot stand wanneer het voor betrokken partijen aantrekkelijk wordt (gemaakt) om er in te investeren en er op aangesloten te worden. Dat is nu (nog) niet het geval.

Dit rapport analyseert de belemmeringen die producenten van industriële restwarmte, producenten van geothermie, investeerders en beheerders van warmte-transportnetten, glastuinbouwbedrijven, leveranciers en distributeurs van warmte en particuliere en commerciële afnemers van warmte ondervinden bij het uitbouwen van de warmtevoorziening via warmtenetten.

De belangrijkste belemmeringen zijn: gebrek aan coördinatie en grote financiële risico’s voor investeerders. Het rapport doet suggesties voor het Rijk om deze hoofdbelemmeringen te helpen wegnemen.

Auteur(s)Nico Hoogervorst
Rapportnr.1926
Publicatiedatum21-03-2017
Pagina's80
TaalNederlands