The likelihood of holding outdoor skating marathons in the Netherlands

24-10-2008 | Publicatie

Kon men in 1950 nog rekenen op een Elfstedentocht eens per 4 jaar, inmiddels verwachten wetenschappers niet vaker dan eens per 18 jaar een Elfstedentocht. Dat blijkt uit een artikel van het Planbureau voor de Leefomgeving dat vandaag verschijnt in het gezaghebbende wetenschappelijke tijdschrift Climatic Change. Met doorzettende klimaatverandering zal de kans op een Elfstedentocht naar verwachting sterk verder afnemen.

Kans op Elfstedentocht neemt steeds verder af

Kans op Elfstedentocht aansprekende indicator

Deze publicatie geeft de laatste stand van zaken weer in de ontwikkeling van de indicator “Kans op een Elfstedentocht”. Het Planbureau voor de Leefomgeving publiceerde de indicator voor het eerst in 2005, onder andere in haar Milieubalans 2005. De nieuwe indicator is speciaal ontwikkeld om op een voor Nederlanders bijzonder aansprekende wijze de gevolgen van klimaatverandering te illustreren. Het artikel in Climatic Change is de eerste publicatie waarin de indicator is geactualiseerd voor de gegevens van de afgelopen winter (2007-2008).

Onzekerheid in kaart gebracht

Om verschillende redenen is de indicator “Kans op een Elfstedentocht” complexer dan andere indicatoren voor klimaatverandering, zoals temperatuur- of neerslagcijfers. De kans op een Elfstedentocht is afhankelijk van:

  • De maximale ijsdikte: de Elfstedentocht wordt namelijk alleen georganiseerd als de ijsdikte minimaal 15 centimeter is over de gehele route.
  • De hoeveelheid open water als gevolg van stroming onder bruggen.
  • Organisatorische factoren, zoals het realiseren van kluunplekken en het mobiliseren van wedstrijd- en recreatieve schaatsers.

De onzekerheden rond deze indicator zijn groot. De beste schatting voor 2008 is eens in de 18 jaar, maar de ondergrens is eens in de 7 jaar en de bovengrens is eens in de 64 jaar. Desalnietemin is de conclusie robuust dat de kans afneemt.

Vier potentiële Elfstedentochten in 20e eeuw

In de afgelopen eeuw hád de Elfstedentocht volgens de berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving vier keer vaker georganiseerd kunnen worden, namelijk in 1939, 1979, 1987 en in 1996. Om verschillende redenen is de tocht in die jaren niet doorgegaan.

In de toekomst verdere afname kans op Elfstedentocht verwacht

In een addendum bij het Climatic Change artikel publiceert het Planbureau voor de Leefomgeving tevens projecties voor 2050. Het blijkt dat in dat jaar voor verschillende klimaatscenario’s van het KNMI de kans op een Elfstedentocht zal liggen tussen eens in de 18 jaar (het gunstige geval) en eens in de 180 jaar (het ongunstigste geval).