BasGoed

BasGoed (Basismodel voor Goederenvervoer) is een strategisch goederenvervoermodel waarmee prognoses worden opgesteld voor de transportmodaliteiten weg, spoor, binnenvaart en zeevaart. Het model vertaalt de effecten van economische ontwikkelingen naar het vervoer van goederen. Daarnaast kan het model de effecten van zowel beleidsmaatregelen als veranderingen in de transportomgeving, zoals infrastructuur, transportkosten en reistijden doorrekenen. De belangrijkste uitvoer van het model is het volume (het tonnage) en de vervoersprestatie (tonkilometers) van het goederenvervoer in Nederland, verdeeld over 13 goederensoorten en verschijningsvormen (zoals bulk en containers) over de drie landzijdige modaliteiten. Daarnaast berekent het model de goederenstromen van de zeevaart van en naar Nederlandse zeehavens met uitsplitsing naar de 13 goederensoorten en de verschijningsvorm wel of niet vervoerd in containers.

De aard van het model

BasGoed is in essentie een model waarin een waargenomen basismatrix van goederenstromen wordt geschaald naar een prognosematrix met behulp van een aantal achtereenvolgende submodellen die met een groeifactoraanpak op de basismatrix worden toegepast. Het model gebruikt de data van het basisjaar en genereert uitvoerdata voor het prognosejaar. Voor het basisjaar zijn waargenomen data beschikbaar. De werking van het model kan worden samengevat in de volgende functionaliteiten:

De economische functionaliteit berekent de ontwikkeling van de productie en consumptie van goederen per regio voor het prognosejaar.
De distributiefunctionaliteit bepaalt de ruimtelijke verdeling van goederenstromen over herkomsten en bestemmingen op zoneniveau.
De modal split berekent de verdeling van de goederenstromen over de verschillende vervoerwijzen: weg, spoor en binnenvaart.
De logistieke- en voertuigkeuze vertaalt de goederenstromen (in tonnen) naar concrete voertuigbewegingen en ritten (bij binnenvaart: naar vaartuigbewegingen en reizen)

Aanvullend op de hoofdfunctionaliteiten heeft het model een nabewerkingsmodule waarmee modeluitkomsten voor specifieke toepassingen kunnen worden verfijnd of aangevuld. Ook heeft het model een visualisatiemodule om het tonnenresultaat weg te schrijven (als GeoJSON-bestanden), om deze snel geografisch te kunnen visualiseren.

Het model is eigendom van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW). Rijkswaterstaat is verantwoordelijk voor het functionele beheer van het model. De bouw en actualisatie van het model, alsmede de uitvoering van doorrekeningen met het model, zijn uitbesteed aan externe partijen. Derde partijen kunnen het ministerie om toestemming vragen om het model toe te passen.

Voorbeelden van studies

BasGoed is gebruikt om de goederenstromen en vervoersprestaties passend bij de WLO-scenario’s door te rekenen tot 2060 (Mobiliteit | Welvaart en leefomgeving 2025). De vier WLO-scenario’s (2025) vormen beleidsneutrale toekomstige basispaden waarmee o.a. beleidsscenario’s kunnen worden berekend. Ook worden BasGoed-data gebruikt voor de doorrekening van de Klimaat- en Energie Verkenningen (Klimaat- en Energieverkenning (KEV) | Planbureau voor de Leefomgeving), en de emissieramingen luchtverontreinigende stoffen (Emissieramingen luchtverontreinigende stoffen 2025 | Planbureau voor de Leefomgeving). Daarnaast is BasGoed instrumenteel voor verschillende studies, zoals bijvoorbeeld Effecten Ontwerp Klimaatakkoord (https://www.pbl.nl/sites/default/files/downloads/pbl-2019-effecten-ontwerp-klimaatakkoord_3619_1.pdf) waarin goederenvervoer een belangrijke factor is.

Kenmerken

Modeltitel: BasGoed (Basismodel voor Goederenvervoer)
Acroniem: BasGoed