Potamis+

Aard van het model

Met Potamis+ kan de invloed van diverse factoren op de emissies worden geraamd. Er zijn scenario’s voor:

• de ontwikkeling van de intensiteit van het scheepvaartverkeer per scheepstype.
• de ingroei van verschillende typen schonere motoren.
• het retrofitten en/of reviseren van bestaande motoren.
• de invoering van subsidieregelingen voor binnenvaartschippers.

Historische scheepsinformatie uit de Emissieregistratie vormt de basis voor de modelramingen in Potamis+. De ontwikkeling van de intensiteit van het scheepvaartverkeer wordt doorgaans gebaseerd op een raming van de vervoerde tonnen per scheepstype met het goederenvervoermodel ‘Basgoed’ van Rijkswaterstaat. 

TNO heeft Potamis+ ontwikkeld en actualiseert het model met enige regelmaat in opdracht van het PBL.  Potamis+ is de opvolger van het Potamis model en brengt de binnenvaart gedetailleerder in beeld door modellering op scheepsniveau. In de gebruikershandleiding van Potamis+ versie 1.0 is de werking van het model nader toegelicht. Daarnaast bevat de handleiding een beschrijving van onzekerheden in de modellering en verbeterpunten voor de toekomst. Belangrijke onzekerheden liggen in de data over de huidige binnenvaartvloot en de dynamiek in de vlootontwikkeling. 

CE Delft heeft in opdracht van PBL een review van het Potamis+ model uitgevoerd eind 2025, waarin ze aanbevelingen doen voor verbetering en doorontwikkeling van het model. Aanbevelingen zijn onder meer het apart modelleren van de passagiersvaart en het modelleren van overstapgedrag naar nieuwe technieken door middel van een TCO-module. 

Voorbeelden van studies

Potamis+ wordt ingezet om de emissies van luchtverontreinigende stoffen door de binnenvaart op de Nederlandse binnenwateren te ramen voor de tweejaarlijkse Emissieramingen Luchtverontreinigende Stoffen. Het model is ook gebruikt om het effect van de Subsidieregeling Verduurzaming Binnenvaartschepen in te schatten ten behoeve van de Monitoring en Evaluatie Stikstofreductie en Natuurverbetering. De modellering op scheepsniveau maakte het mogelijk om geanonimiseerde subsidiedata te koppelen aan vaarprestaties en emissies van schepen om het effect van de subsidie beter in beeld te brengen.