Samen en oud in 2030

02-04-2020 | Rapport

Op uitnodiging van de Commissie Toekomst Zorg Thuiswonende Ouderen publiceert het PBL de notitie 'Samen en oud in 2030'. Het centrale vraagstuk dat de Commissie heeft voorgelegd is hoe ouderen kunnen blijven participeren in onze samenleving, terwijl de kosten voor hun verzorging (enigszins) binnen de perken blijven.

Deze studie biedt een verdere uitwerking van de uitgangspunten van de Commissie. Wij omarmen het ‘wenkend perspectief’ van een inclusievere samenleving, waarin ouderen zelfredzaam zijn en actief participeren. Wel zien we daarbij drie belangrijke aandachtspunten.

1) Integreer vergrijzing in alle beleidsdomeinen

De toekomstbestendige ouderenzorg vraagt om een integratie van alle beleidsdomeinen  Dat gaat verder dan het gangbare denken dat integratie van zorg, welzijn en wonen afdoende is. Zelfredzame en participerende ouderen hebben immers ook voldoende brede voet- en fietspaden, OV-haltes, ontmoetingsplaatsen en bankjes nodig. Het is noodzakelijk dat door álle beleidsmakers structureel wordt bekeken welke impact vergrijzing heeft op hun beleidsdossier.

2) Concentreer ruimtelijke voorzieningen

Om in de toekomst tegen aanvaardbare kosten en met minder zorgprofessionals meer ouderen te kunnen helpen, moeten zorg, welzijn en ondersteuning geconcentreerder dan nu worden aangeboden. Ouderen zullen niet altijd  in hun eigen woning of woonomgeving kunnen blijven wonen. Zorgbehoevende ouderen kunnen uiteindelijk voor de keuze worden gesteld om te verhuizen naar een woonservicegebied met de benodigde faciliteiten óf zelf de meerkosten van thuiszorg in hun eigen huis te bekostigen.

3) Anticipeer op nieuwe vragen

Een nieuwe invulling van de ouderenzorg brengt nieuwe ethische vragen met zich mee. Wie is bijvoorbeeld aansprakelijk als een oudere overlijdt door het haperen van een technologische oplossing? De oudere zelf, de leverancier, de zorgverzekeraar of de zorginstelling? En hoe verhouden zich het individuele recht op privacy en het collectieve belang van evidence-based zorg zich tot elkaar? Over deze nieuwe vraagstukken moet meer nagedacht worden.

Over de commissie ‘Toekomst zorg thuiswonende ouderen’

In 2018 stelde het kabinet de commissie ‘Toekomst zorg thuiswonende ouderen’ in. Deze commissie kreeg de opdracht advies uit te brengen over wat er nodig is om de zorg voor thuiswonende ouderen ook in de toekomst op peil te houden, rekening houdend met demografische, maatschappelijke en technologische ontwikkelingen en de betaalbaarheid van de zorg. Zij bracht begin 2020 haar advies uit: ‘Oud en zelfstandig in 2030, een reisadvies’. Voor de zomer van 2020 komt de commissie met een versie 2.0, op basis van de reacties en commentaren waarom ze heeft gevraagd.