Reflectie Ontwerp Nota Ruimte

Nederland staat voor grote uitdagingen als het gaat om hoe het land in te richten voor de toekomst. Op tal van terreinen is duidelijk geworden dat urgente opgaven voor de leefomgeving ingewikkelde ruimtelijke vraagstukken met zich meebrengen. Eerdere kabinetten hebben de Rijkssturing op het ruimtelijke domein afgebouwd. Daardoor zijn belangrijke keuzes op de nationale schaal uitgesteld en is er onduidelijkheid over de ruimtelijke kaders waarbinnen decentrale overheden en maatschappelijke partners hun beleid kunnen afstemmen. Met de Ontwerp-Nota Ruimte wil het Rijk de ruimtelijke opgaven in de fysieke leefomgeving aanpakken. Het wil de nationale regie over de ruimtelijke ordening terugnemen en presenteert een integrale visie. Deze nota biedt de kans om te bepalen hoe Nederland eruit moet zien, met aandacht voor belangrijke thema's zoals woningbouw, klimaatverandering, energietransitie, de toekomst van het landelijk gebied en economie.

In de reflectie benadrukt het PBL de noodzaak van een nationale visie op de leefomgeving. De urgentie van de uitdagingen in de leefomgeving is de afgelopen jaren alleen maar groter geworden. In dit licht is het positief dat het Rijk weer een actieve rol wil nemen in het sturen op de kwaliteit van de leefomgeving en probeert het ruimtegebruik van diverse sectoren beter op elkaar af te stemmen. Het PBL heeft in zijn analyse zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de meest recente inzichten uit onderzoek, zoals onder meer in eerdere PBL-rapporten naar voren is gebracht. Op basis hiervan komt het PBL tot vijf aanbevelingen om de Ontwerp-Nota Ruimte door te ontwikkelen naar een volwaardige omgevingsvisie, de nieuwe Nota Ruimte:

1. Meer aandacht nodig voor de samenhang tussen de thema’s.
2. Voorkom vrijblijvendheid: maak scherpere keuzes voor duurzame ruimtelijke inrichting.
3. Verscherp en versterk de leidende principes van de Nota Ruimte.
4. Houd rekening met onzekerheid: introduceer adaptief vermogen in ruimtelijke beslissingen.
5. Waarborg de implementatie van de Nota Ruimte.