Proefschrift PBL-onderzoeker Sophie Stroisch over de gezondheidsverschillen van inwoners van Europese grensregio's
Ruim dertig jaar nadat de Europese Unie haar binnengrenzen opende, bestaan er nog grote gezondheidsverschillen tussen inwoners van Europese grensregio's. Aan welke kant van de grens je woont, kan een aanzienlijk verschil maken voor je levensverwachting.
Dat blijkt uit onderzoek van Sophie Stroisch, die promoveerde op de gezondheidsverschillen in Europese grensregio's. In haar onderzoek heeft ze honderden regio's in Europa met elkaar vergeleken op het gebied van de levensverwachting en de vermijdbare sterfte (sterfgevallen die met tijdige zorg of preventie voorkomen hadden kunnen worden). Bijna één op de drie EU-burgers woont in een grensregio.
Uit het onderzoek blijkt dat de levensverwachting in alle onderzochte West-Europese grensregio's is gestegen en de vermijdbare sterfte in de meeste regio's is gedaald. Toch blijven de verschillen tussen regio's en landen groot. Zo leven mensen in Zwitserland duidelijk langer dan hun directe Duits-, Frans- en Italiaanstalige buren. Veel Duitse grensregio's raken steeds verder achterop bij hun buren. En vrouwen in de Nederlandse regio's langs de Belgische grens leven gemiddeld zo'n anderhalf jaar korter dan hun Vlaamse buren.
Tegelijkertijd stoppen sommige gezondheidsproblemen niet bij de grens: langs de Frans-Belgische grens ligt aan beide kanten een hardnekkig cluster van vermijdbare sterfte. Deze grensregio laat zien dat economische achterstand en culturele banden zich niets aantrekken van landsgrenzen.
Open grenzen leiden niet automatisch tot gelijke gezondheid. Gezondheidsbeleid moet daarom niet alleen nationaal, maar ook regionaal en grensoverschrijdend worden aangepakt, concludeert Stroisch. En wie Europese regionale fondsen verdeelt, zou niet alleen naar economische cijfers zoals het bbp moeten kijken, maar ook naar de gezondheid van de bevolking.
Dr. Sophie Stroisch is op 5 november 2026 gepromoveerd via een Double Degree-programma aan de Rijksuniversiteit Groningen en de Carl von Ossietzky Universiteit Oldenburg in Duitsland.
