Visies op de circulaire economie

Bedrijven en andere partijen uit de samenleving missen een duidelijke toekomstvisie en bijbehorend consistent beleid, dat hen richting geeft bij het maken van lange-termijnkeuzes en onzekerheid wegneemt over welke investeringen en ontwikkelingen bijdragen aan een circulaire toekomst. In de maatschappij bestaan nu verschillende perspectieven op de toekomst van de plasticeconomie. Dit zorgt er voor dat inspanningen elkaar niet versterken en soms zelfs tegenwerken. 

Hoe kunnen beleidsmakers toewerken naar een sterke beleidsvisie die de transitie naar een circulaire economie ondersteunt, richting geeft en versnelt? In deze studie onderzoeken we dat aan de hand van de ‘plasticcasus’.

In dit rapport onderscheiden we vier perspectieven op de circulaire-plasticeconomie, die door bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen uit de Nederlandse samenleving naar voren worden gebracht. Elk perspectief heeft een eigen toekomstbeeld, probleemschets en voorkeur voor oplossingsrichtingen. De verschillende perspectieven kunnen elkaar vinden in thema’s als gezondheid, het belang van innovatie en van stevig overkoepelend EU-beleid en een sterke Europese markt. Aan de andere kant zijn er ook fundamentele verschillen, bijvoorbeeld in hoe er wordt gekeken naar economische groei en wat als rechtvaardig wordt beschouwd. Deze verschillen vragen om duidelijke keuzes.

Drie handelingsperspectieven

Voor het formuleren van een beleidsvisie geeft ons onderzoek drie handelingsperspectieven. Zorg ten eerste voor een duidelijk en integraal langetermijnperspectief voor circulaire plastics. Dit zorgt voor samenhangend beleid, stimuleert innovatie en helpt versnippering en gemiste kansen te voorkomen. Ten tweede is een inclusief proces belangrijk: een transparant en inclusief visievormingsproces betrekt alle perspectieven en waarden, zodat keuzes robuust zijn en breed gedragen worden. Tenslotte is institutionele verankering onmisbaar. Een langetermijnvisie moet worden verankerd in wetten, financiën en organisaties, zodat partijen met zekerheid kunnen werken aan de circulaire toekomst.