Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud

Perspectieven op duurzaam voedsel: pluriformiteit in debat en beleid

Rapport | 04-04-2018

In deze beleidsstudie onderscheiden we 5 perspectieven op duurzaam voedsel die in het Nederlandse maatschappelijke debat over voedsel en duurzaamheid terugkomen. Elk perspectief vertelt een wezenlijk ander verhaal over wat een duurzaam voedselsysteem precies inhoudt, hoe dit te verduurzamen en wie daarbij betrokken moeten zijn.

5 perspectieven op duurzaam voedsel

In deze studie onderscheiden we 5 perspectieven op duurzaam voedsel: ‘voldoende en voordelig voedsel op de wereldmarkt’, ‘technologisch optimisme’, ‘alternatieve voedselnetwerken’, ‘de consument aan het stuur’ en ‘integrale voedselpolitiek’.

Elk van deze perspectieven vertelt een consistent, maar wezenlijk verschillend verhaal over duurzaam voedsel: wat is het probleem precies, door welke partijen en met welke maatregelen kan het probleem worden opgelost, en welke kennis staat een goede duiding van het probleem en de oplossingsrichtingen toe?

Duurzaamheid als een politiek en maatschappelijk vraagstuk

De verschillende perspectieven benadrukken andere duurzaamheidsproblemen en oplossingsrichtingen. Ook worden er in verschillende perspectieven verschillende soorten kennis gebruikt om deze problemen en oplossingen betekenis te geven. Verschillende visies op hoe een duurzaam voedselsysteem eruitziet, zijn dus niet noodzakelijk meer of minder ‘waar’; er gaan verschillende waardes achter schuil.

De vraag naar hoe het Nederlandse voedselsysteem kan verduurzamen, is dan ook niet enkel een technocratische vraag, waar wetenschappelijke experts zich over kunnen buigen. Het is een politieke en maatschappelijke vraag waarbij waarden een belangrijke rol spelen.

Omgaan met verschillende perspectieven in debat en beleid

Een analyse van de Voedselagenda van de Rijksoverheid laat zien dat in het huidige Nederlandse voedselbeleid de perspectieven ‘voldoende en voordelig voedsel op de wereldmarkt’ en ‘technologisch optimisme’ dominant zijn.

Mensen zijn zich niet altijd bewust van de onderliggende perspectieven waarop zij en anderen hun standpunten en initiatieven baseren.

Door de verschillende perspectieven en hun posities in beleid bloot te leggen, maakt de studie een reflectie mogelijk op de uiteenlopende ideeën en initiatieven die rond duurzaam voedsel bestaan en de wijze waarop hiermee in debat en beleid wordt omgegaan. Dergelijke reflectie biedt meerwaarde, omdat ze blinde vlekken en nieuwe ideeën en oplossingsrichtingen zichtbaar maakt en zo bij kan dragen aan een breder gedragen voedselbeleid.

Auteur(s)Michiel de Krom en Hanneke Muilwijk
Rapportnr.3153
Publicatiedatum05-04-2018
Pagina's50
TaalNederlands