Bevorderen van brede welvaart in de regio: keuzes voor beleid

03-12-2020 | Rapport

In deze paper laat het PBL zien dat beleid voor het bevorderen van brede welvaart in de regio eerst vraagt om keuzes over het streefbeeld voor de regio. Het gaat hier om normatieve keuzes over wat onder een ‘breed welvarende’ regio wordt verstaan, en voor wie, waar en wanneer. Dit streefbeeld is bepalend voor de daaropvolgende keuzes over de beleidsaanpak en over de bestuurlijke vormgeving van het regionaal ontwikkelingsbeleid.

Brede welvaart in de regio

Brede welvaart gaat in essentie over het welzijn van mensen. Het omvat alles wat mensen van waarde vinden voor het leiden van een goed leven. Omdat het leven van mensen zich in belangrijke mate op regionaal niveau afspeelt, zijn de omstandigheden binnen de regio van grote invloed op hun welzijn. De Regionale Monitor Brede Welvaart van het CBS laat zien dat er substantiële verschillen bestaan tussen regio’s in de omstandigheden die zij bieden voor het welzijn van hun inwoners. Het verbeteren van de regionale omstandigheden van welzijn vereist regiospecifiek beleid. Bij de inhoudelijke uitwerking en het bestuurlijk vormgeven van dit beleid, spelen een aantal keuzes

Keuzes voor beleid

In deze paper zet het PBL de verschillende keuzemomenten op een rij en laat zien wat de praktische gevolgen zijn van verschillende opties bij elk van deze keuzes. Er zijn vier fundamentele afwegingen aan de orde bij het bevorderen van brede welvaart:

  • Het verbeteren van welk aspect van welzijn heeft prioriteit?
  • Van welke (groep) inwoners moet het welzijn worden bevorderd?
  • In hoeverre mag het bevorderen van het welzijn in de regio gevolgen hebben voor het welzijn in andere regio’s binnen en buiten Nederland?
  • In welke mate moet in het beleid rekening worden gehouden met het welzijn van toekomstige generaties?

Heldere keuzes ten aanzien van deze afwegingen, bevorderen de doelgerichtheid, legitimiteit en onderbouwing van de beleidsaanpak. Daarnaast roept de doelstelling om brede welvaart in de regio te bevorderen, ook vragen op met betrekking tot de bestuurlijke vormgeving van het regionale ontwikkelingsbeleid. Wat betekent dit voor de verhoudingen tussen decentrale overheden en de Rijksoverheid? En hoe zouden verschillende overheden en maatschappelijke partijen moeten samenwerken binnen een regio?

Onderzoeksprogramma Regio Deals voor Brede Welvaart

Deze position paper is onderdeel van het onderzoeksprogramma dat het PBL in de periode 2019 tot 2022 uitvoert op verzoek van het Ministerie van LNV, aansluitend bij het beleid gericht op de Regio Deals. In dit beleid werken Rijk en regio gezamenlijk aan nieuwe, concrete oplossingen rond regionale opgaven ten behoeve van de brede welvaart.